Wikia


Cap trafalgar.jpg

Het gloednieuwe Duitse lijnschip Cap Trafalgar bevond zich in Buenos Aires toen deoorlog uitbrak. De Duitse kanonneerboot Eber voorzag het schip van wapens. De Cap Trafalgar was vermond als Cunard lijnschip, maar had de pech een échte te treffen, de Britse Carmania.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog zette de Britse Admiraliteit met succes bewapende koopvaardijkruisers in. Deze hielpen de Royal Navy bij het blokkeren van de Duitse zeeroutes. De aangepaste koopvaardijschepen escorteerden ook konvooien en speurden naar Duitse koopvaardijkapers. Deze rollen werden in 1939 weer opgepakt tegen de nieuwe generatie onderzeeërs en kapers.

Tijdens een grote oorlog is geen vloot ooit groot genoeg. Elke handelsmacht van betekenis kent een lange traditie van het inzetten van koopvaardijschepen voor ondersteunende taken. Door de noodsituatie ten tijde van een oorlog blijven de schepen vaak veel langer die rol vervullen dan wenselijk was.Hierdoor konden ze in situaties belanden waar ze eigenlijk geen kans maakten.

Carmania27.jpg

Het elegante lijnschip Carmania werd in augustus 1914 omgebouwd tot koopvaardijkruiser en werd toegevoegd aan het Noord-Atlantische eskader van admiraal Cradock. Het schip spoorde de Duitse raider Cap Trafalgar op, en bracht het in een spectaculaire zeeslag tot zinken bij Trinidad.

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog werden koopvaardijschepen gebruikt in de rol van vernietiging en bescherming van handelsschepen en bij het leggen van blokkades. De Britse Admiraliteit beschikte over 's werelds grootste marine. Toch werden ook Britse rederijen door de overheid gesubsideerd voor het aanpassen van hun schepen aan krijgstaken. De bunkercapaciteit werd vergroot, dekken werden verstevigd voor het dragen van geschut, en scheepsmachines werden opgevoerd of vervangen door sterkere. Van tijd tot tijd werden dergelijke schepen in hoog tempo klaargestoomd voor de beoogde taak, maar helaas bleek dat het aanbrengen van torpedobuizen niet volstond om van een koopvaarder een effectief marineschip te maken. Aan boord werd reservepersoneel van de Royal Navy ingekwartierd voor onder meer de stuksbediening, en de schepen waren herkenbaar aan het feit dat ze een blauwe in plaats van een rode nationaliteitsvlag voerden.

Hoewel de technologische vooruitgang in de 20e eeuw radio- en radarverkenning mogelijk maakte, bleef en blijft de zee een enorm oppervlak om uit te kammen. Er was nog steeds een groot aantal schepen nodig om één enkel kapersschip op te sporen. De Britten maakten in 1914 aanvankelijk de vergissing om een aantal enorm grote schepen als AMC's 'Armed Merchant Cruiser, bewapende koopvaardijkruiser) in te zetten. De Duitsers deden overigens hetzelfde met grote aantallen handelskapers. De inzet van grote schepen was een duidelijke inschattingsfout van hun rol en al snel werden de grote AMC's vervangen door minder grote schepen.

Taken van de AMC'sEdit

De Britse bewapende koopvaardijkruisers waren defensief bewapend en werden grofweg voor drie taken ingezet. Ze speelden een belangrijke rol in het zoeken naar kapersschepen over de grote oceanen. Maar was er een gevonden, dan werden ze meestal verslagen door de kapers. Dit werd echter als een acceptabel risico beschouwd. Ze waren onmisbaar bij het uitvoeren van een succesvolle blokkade, vooral met het 10e Kruisereskader. Ze waren zeewaardiger en hadden een groter bereik dan reguliere oorlogsschepen. Deze konden daardoor vrijgehouden worden voor beter passende activiteiten. De derde taak was het bieden van konvooibescherming aan de koopvaardijschepen die vertrokken vanuit Nova Scotia. Deze taak volgde uit de oprichting van een Atlantisch konvooisysteem uit juni 1917. In 1917 waren de oceanen vrij van kapersschepen en in die tijd was deze taak dan ook acceptabel. Maar in 1939 was dit zeker niet het geval.

Ten tijde van de wapenstilstand waren er zeventien AMC's verloren gegaan, om wat voor reden dan ook. Hoewel hun kwetsbaarheid de nodige zorgen baarde, was het acute tekort aan kruisers in 1939 nog groter dan in 1914. Doordat er op de belangrijkste bases in het Gemenebest veel geschikte schepen beschikbaar waren, merkte de Admiraliteit vijftig lijnschepen aan voor conversie tot AMC's.

U-boot verliezenEdit

De AMC's namen al snel hun plaats in bij de wederom succesvolle Noordelijke Patrouille, al leidde het verlies van de Rawalpindi in november 1939 tot een tijdelijke terugtrekking. Verliezen ten gevolge van U-boten waren de hoofdreden voor ongerustheid. Hierdoor werd het beveiligingspeil zo laag dat de Duitse kapersschepen met gemak de Atlantische Oceaan binnen konden dringen. Opnieuw was het succes van de AMC's tegenover de Duitse kaperschepen niet overweldigend. Hoewel de Admiraliteit hun offensieve bewapening wilde versterken, viel er weinig aan te doen.

Medio 1941 werden de bewapende koopvaardijkruisers teruggetrokken van de gevaarlijkste konvooiroutes en tegen het eind van 1943 waren de meeste weer in gebruik voor troepentransport. Een deel van hun omvangrijke bemanning kwam daardoor weer vrij voor nieuwere schepen.

Tussen 1939 en 1945 waren er vijftien AMC's verloren gegaan, tien ten gevolge van onderzeeërs en drie aan kaperschepen.

Ondanks de nodige controverse rond hun inzet, hebben de AMC's toch belangrijke prestaties verricht.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki