Wikia


Dornier D 24
Dornier

Nederlandse Dornier Do-24K-1, X-1, verloren gegaan bij Broome, Australië.

Type Reddings- en transportvliegboot
Land van herkomst Duitsland
Bouwfirma Dornier Flugzeugwerke, Aviolanda, Potez
Ontwerp Dornier Flugzeugwerke
Productie (eerste vlucht / In gebruik / in dienst) 1937 / 1937 / 1937-1945
Gebruiker(s)
Specificatie

Afmetingen (lengte / spanwijdte / hoogte / vleugeloppervlak) 22 m. / 27 m. / 5,75 m. / 108 m²
Gewicht (leeg / max. startgewicht) 9100 kg / 18.400 kg
Motor(en) 3x BMW-Bramo Fafnir 323R-2 9-cilinder luchtgekoelde stermotoren van 746 kW (1000 pk) elk
Prestaties (snelheid / plafond / bereik) 340 km/u / 5900 m / 4750 km
Bewapening 1x 7,92-mm MG 15 machinegeweer in boeg en staart, 1x 20-mm MG 151 kanon in rugkoepel, tot 600 kg aan bommen.
Bemanning 6
Gebouwd 279
Gebruik (Landen) Duitsland, Nederland, Australië, Frankrijk, Noorwegen, Rusland, Spanje, Zweden

Een van de vele sierlijke Dornier vliegboten was de Dornier Do 24, die in 1936 ontwikkeld werd voor gebruik door de marine in Nederlands Oost-Indië. De Do 24 was een grote parasoldekker met drie motoren op de vleugel en Flossentummeln (rompdrijvers) voor stabiliteit op het water. De eerste vlucht van een prototype Do 24, uitgerust met drie Wright R-1820 Cyclone stermotoren van 664 kW (890 pk), vond plaats op 3 juli 1937. Het toestel werd datzelfde jaar aan Nederland geleverd, waarna elf productietoestellen volgden met de aanduiding Do 24K.

Door Aviolanda/de Schelde werden nog 25 stuks in licentie gebouwd voordat Duitsland op 10 mei 1940 Nederland binnenviel. Veel van deze Nederlandse toestellen kwamen in het Verre Oosten in actie. Zes kwamen er terecht bij de Royal Australian Air Force. De toestellen die ten dele in Nederland waren voltooid, gingen naar Duitsland, waar ze onder de aanduiding Do 24N-1 werden voltooid en door de Luftwaffe in gebruik werden genomen voor zeereddingen. De productie werd in Nederland in 1941 onder Duitse supervisie hervat. Er werden dat jaar zestien exemplaren van maritieme verkennings- en transportvarianten (de Do 24T-1 en Do 24T-2) voltooid. In 1942 werd ook de Franse vliegbootbouwer Chantiers Aéro Maritimes de la Seine (CAMS) ingeschakeld bij het Do 24T productieprogramma. CAMS bouwde 46 exemplaren naast de 154 die in Nederland vervaardigd werden. Enkele Franse toestellen waren nog niet klaar toen de Duitsers zich in 1944 uit Frankrijk terugtrokken, en werden later afgebouwd en aan de Franse marine geleverd. Flotille 9F Tr werd op 5 december van dat jaar opgericht voor de toestellen. Bij de Luftwaffe diende de Do 24N bij drie Staffeln van de Seenotgruppe (zeereddingsgroep) te Berre nabij Marseille, en te Biscarosse. De 2. en 1./KG 200 (die eveneens waren uitgerust met de Focke-Wulf Fw 200 voor lange-afstandspatrouilles) hadden een paar Do 24N's voor reddingswerk, evenals de kleine semi-autonome reddingsvluchten, onder commando van de Seenotdienstführer.

Daarnaast werden twaalf Do 24T-3 toestellen vanaf de Franse productielijn aan Spanje geleverd onder de aanduiding HR-5. De levering begon in juni 1944 en de toestellen werden gebruikt voor opsporings- en reddingstaken in het Middellandse-Zeegebied. Het type bleef tot ver in de jaren zeventig in Spaanse dienst vanaf Pollensa op Mallorca opereren.

MLD Dienst

Eind 1940 beschikte de MLD over 34 vliegboten van het type Do 24K. Na het uitbreken van de vijandelijkheden met Japan werden er 24 toestellen ingezet voor verkenningspatroulles. Vijf van de overige tien toestellen werden ingezet bij de voortgezette vliegopleiding. Op 13 december 1941 raakte de Do 24K X-22 als eerste Nederlandse vliegtuig in gevecht met drie Japanse jachtvliegtuigen. Eén jachtvliegtuig werd neergeschoten, de twee andere jagers deinsden daarna terug.

Na de capitulatie van Nederlands-Indië zijn er zes Do 24's naar Australië uitgeweken. Bij de Japanse Aanval op Broome op 3 maart 1942 leed de MLD een gevoelig verlies. Vijf toestellen werden in april 1942 aan de RAAF overgedragen. Eén toestel bleef tot oktober 1943 in MLD-dienst en werd gebruikt voor het uitvoeren van verkennings- en ferryvluchten voor de Nederlandse Inlichtingendienst NEFIS.

Varianten

  • Do 24K-1: Zwitser produktiemodel en Nederlands in licentie gebouwd model, 36 gebouwd.
  • Do 24K-2: Nederlands in licentie gebouwd model, uitgerust met drie Wright R-1820-G102 van 746 kw (1000 pk).
  • Do 24N-1: In Nederland gebouwde Do.24K-2 voor de Luftwaffe, uitgerust met drie Wright R-1820-G102 van 746 kw (1000 pk), 11 conversies.
  • Do 24T-1: Frans productiemodel, 48 gebouwd. In Nederland gebouwd model voor de Luftwaffe, uitgerust met drie BMW Bramo 323R-2 motoren, 159 gebouwd (idem de T-2 en T-3).
  • Do 24T-2: T-1 met kleine veranderingen.
  • Do 24T-3: T-1 met kleine veranderingen.
  • Do 24 ATT: Na-oorlogs restauratie/amfibische conversie, uitgerust met drie Pratt & Whitney Canada PT6A-45 turboprop motoren, 1 gebouwd.
  • Do 318: Do 24T gemodificeerd in 1944 en uitgerust met het boundary-layer control system.