Wikia


F rakwrf amx30 pluton 011.jpg

Een Pluton raket, deze werden gebruik bij het Franse leger in West-Duitsland.

De SRBM (Short Range Ballistic Missile,korteafstands ballistische Raket) veranderde de strijd ten tijde van de Koude Oorlog en gaf een extra impuls aan de veldartillerie. De ballistische raket was aan beide zijden van het IJzeren Gordijn het voornaamste wapen van de landtroepen tijdens de Koude Oorlog.

De korte afstands ballistische raket (oftewel kortweg SRBM) stamde af van de Duitse A-4 (V-2) ballistische raket uit de Tweede Wereldoorlog. De raket heeft een bereik tussen de 100 en 1000 kilometer. Hij werd tijdens de Koude Oorlog ontworpen als nucleair wapen en was bedoeld om kernkoppen af te vuren op de achterhoede van grote pantserformaties. De SRBM's konden ook belangrijke communicatie- en logistieke centra bestoken, zoals bruggen, spoorwegknooppunten, militaire vliegvelden en commandocentra.

De nucleaire ballansEdit

Tijdens de Koude Oorlog achtte de NAVO SRBM's essentieel om de balans in evenwicht te houden met de leden van het door de Sovjet-Unie geleide Warschaupact. De SRBM's van de NAVO werden geïntroduceerd als tegenhanger voor het numerieke overwicht van het Rode Leger. Voor de Russen betekenden de SRBM's een verterking van de offensieve doctrine van het Rode Leger, die uitging van een overweldigende vuurkracht om de NAVO-troepen mee aan te vallen. De oorlogsplannen van de Sovjets voorzagen in honderden van deze raketten die vooruitgeschoven NAVO-posities in het centrum van West-Duitsland zouden bestoken, alvorens de Warschaupact-colonnes verder westwaarts zouden trekken. De inzet van SRBM's was direct populair bij artillerie-commandanten van de NAVO, die in de raketten een prestigieuze toevoeging zagen voor hun artillerietroepen. Echter, gedurende de jaren vijftig - toen de VS hun eerste SRBM's (zijnde de Hermes met een bereik van 240 km) begonnen in te zetten - startte de Sovjet-Unie met het ontplooien van de befaamde Scud raketserie. In 1967 verscheen de Scud-A ten tonele.

SovjetontwikkelingenEdit

Scud-B 10big.jpg

Een Russische Scud-B.

De sovjets introduceerden vele innovaties voor hun SRBM's. De VS en NAVO hadden grote truckkonvooien nodig om de raketten te vervoeren en lanceergereed te maken. Die voorbereiding alleen al vergde vaak uren. Bij één Amerikaans raketsysteem, de Corporal met een bereik van 138 km, was er meer dan zeven uur nodig om het wapen lanceergereed te maken. De Sovjets daarentegen, maakten gebruik van één Transporter-Erector-Launcher (TEL). Deze TEL's waren zeer mobiel en ontworpen voor off-road vervoer. Ze konden snel verplaatst worden naar een van tevoren vastgestelde locatie om hun raketten af te vuren. Daarna vertrokken ze weer naar een nieuwe lokatie om herbeladen te worden. Veel van de Russische Scud-systemen waren ook door de lucht vervoerbaar in de enorme Antonov vrachttoestellen. De meest voorkomende Amerikaanse SRBM was de Lance. Hoewel de Lance door de US Army werd beschouwd als tactisch wapen, had deze raket een bereik van 130 km en kon hij geladen worden met een kernkop van tussen 1 en 100 kiloton. Ook behoorde een kernkop van 1 KT met een verbeterde straling tot de mogenlijkheden. Deze was meer algemeen bekend als de 'neutronenbom'. Het bereik van de Lance zorgde ervoor dat doelen 'in de diepte' konden worden getroffen, zoals voertuigen en bevoorradings- of troepenconcentraties ver achter de vijandelijke frontlinie. Het einde van de Koude Oorlog betekende tevens het einde van de SRBM's in het wapenarsenaal van de VS, de NAVO en de voormalige Warschaupactlanden. Het beëindigen van de oost-west-spanningen in Europa zorgde ervoor dat de wapens uit de gratie raakten. Zelfs als de raketten met conventionele koppen werden uitgerust, belette de 'expeditionaire' aard van de meeste Westerse militaire operaties hun inzet. Zo was het bijvoorbeeld bij de conflicten in Somalië en op de Balkan niet nodig om gebruik te maken van het enorme potentieel van de SRBM's. Het INF-verdrag (Intermediate Nuclear Forces) uit 1987 aangaande middellangeafstands kernraketten betekende het doodvonnis voor de Amerikaanse en Russische SRBM's. Alle kernwapens met een bereik van tussen de 500 en 5600 km moesten vernietigd worden. Tegen 1997 waren alle Perching raketten - een van Amerika's beste SRBM's - uit dienst genomen en vernietigd. Gelukkig zijn de SRBM's nooit tijdens spanningen in de Koude Oorlog gebruikt. Wel werden ze ingezet bij andere conflicten.

SRBM's in de praktijkEdit

Na de terugtrekking van de Sovjet-Unie uit Afghanistan zouden aan de communistische regering van Dr Najibullah Khan honderden Scud-systemen met een bereik van 300 kilometer zijn geleverd. Men gaat ervan uit dat sinds de Tweede Wereldoorlog Afghanistan te maken heeft gehad met de meest intensieve gevechten waarbij korteafstandsraketten betrokken waren. In dit land werden meer dan duizend SRBM's afgeschoten. Tijdens de Irak-Iran oorlog in de jaren tachtig werden er zo'n negenhonderd korte afstandsraketten van verschillende types afgevuurd. In veel gevallen geschiedde dit tijdens de 'Oorlog van de Steden' in 1988, toen beide landen elkaars belangrijkste stedelijke centra bestookten. Het einde van de Koude Oorlog betekende niet het einde van de snelle SRBM-toename. Diverse staten in het Midden-Oosten en de Derde Wereld zouden nog altijd actief werken aan SRBM-programma's. Naast hun verwoestende uitwerking, kunnen SRBM's ook aan elkaar verbonden worden om ruwe, langere afstandssystemen te creëren. Het is onwaarschijnlijk dat SRBM's gebruikt worden voor strikt conventionele missies. Experts hebben het als volgt beschreven: "Het gebruik van raketten alleen om een beetje zware explosieven te dumpen in de nabijheid van het doelwit, is als het kopen van Ferrari's om boodschappen te doen. "Bovendien zijn veel SRBM-systemen bijzonder onnauwkeurig, zoals duidelijk werd bij de Iraakse Scud-aanvallen tijdens zowel de 'Oorlog van de Steden' als de Golfoorlog van 1990-1991. Een conventionele SRBM moet min of meer vlakbij of op het doelwit terecht komen om het te vernietigen. Dit speelt een veel kleinere rol bij een SRBM met een nucleaire,biologische of chemische (NBC) wapenkop.

Voordelen van de SRBMEdit

Wanneer ze onafhankelijk worden gebruikt, kunnen SRBM's militaire en civiele doelen van dichtbij treffen, eventueel met NBC-koppen. Als de raketten aan elkaar worden geclusterd, dan kunnen ze ook over langere afstanden doelstreffend zijn en derhalve verder gelegen doelen raken. Met deze gegevens in het achterhoofd hebben de VS en diverse andere landen haast gemaakt met het ontwikkelen van ABM's (Anti Ballistic Missile,antiballistische-raketsystemen) voor hun eigen territoria en voor de bescherming van hun troepen die voor buitenlandse missies zijn uitgezonden. Dat dit niet overbodig was, bleek tijdens de Golfoorlog toen Irak diverse Scud-raketten op militaire doelen van de coalitie en op burgerdoelen in Israël en Saoedi-Arabië afvuurde. Er zijn experts die de benaming 'korteafstand' in de afkorting SRBM misleidend vinden. Veel landen die SRBM-systemen ontwikkelen, delen landsgrenzen met hun rivalen. Zo heeft bijvoorbeeld India het Prithvi-systeem en Pakistan de Hatf-2 SRBM die - hoewel beider bereik de 500 km niet overschrijdt - alle twee in staat zijn om elkaars belangrijkste steden en militaire doelen te bestoken. Dit kan met conventionele maar zelfs ook met nucleaire explosieven. De SRBM's zijn ook aantrekkelijk op grond van hun kosten en capaciteiten. Een korteafstands ballistische raket schiet met een snelheid door de lucht die zelfs het meest geavanceerde vliegtuig overschrijdt. De Iraakse Scud-raketten gaan bijvoorbeeld drie keer sneller dan het geluid. Dit maakt de verdediging tegen zulke wapens lastiger dan tegen gevechtsvliegtuigen. SRBM's zijn dus niet alleen veel sneller dan vliegtuigen, maar ook veel voordeliger. Een dergelijke raket kost rond de 1 miljoen $ per stuk, terwijl een relatief ongeavanceerd vliegtuig al gauw richting de 20 miljoen $ loopt. Daar komt nog bij dat de productie van gevechtsvliegtuigen in Noord-Amerika, Europa en Rusland geconcentreerd is, waar vaak strenge exportrestricties gelden voor bepaalde zorgwekkende 'risicolanden'. Sommige van deze landen waarvan vermoed wordt dat ze bezig zijn met SRBM-programma's, waaronder Noord-Korea, zijn inderdaad minder kritisch over waar zij hun oorlogswaren inkopen.

LinksEdit

Wikipedia

Wikipedia

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki